10-jarenplan Circular Biobased Delta 2020-2030

Transitie naar een circulaire & biobased economie

In 2030 moet de CO2-uitstoot met 49% verminderd zijn en met 95% in 2050 ten opzichte van 1990. Hoe gaat Nederland dat bereiken? Daarover spraken overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties afgelopen jaar aan zogenoemde ‘klimaattafels’. Na maanden onderhandelen op de vijf thema’s: elektriciteit, industrie, mobiliteit, gebouwde omgeving en landbouw en landgebruik was er eind 2018 een ontwerp klimaatakkoord op hoofdlijnen en is dit inmiddels in 2019 omgezet tot een definitief akkoord. Al eerder werd de klimaatwet aangenomen in Eerste en Tweede Kamer. In de illustratie hieronder staat in het kort wat er de komende 10 jaar moet gebeuren en hoe we dat moeten aanpakken om onze doelen te bereiken in de Delta regio.

Schermafbeelding 1

 

Rijksbreed programma “nederland circulair in 2050” en grondtoffenakkoord

De afspraken uit het Rijksbrede Programma ‘Nederland circulair in 2050’ en de transitieagenda’s uit het Grondstoffenakkoord worden uitgevoerd als onderdeel van de klimaatopgave. In het Grondstoffenakkoord is afgesproken om transitieagenda’s op te stellen voor vijf prioritaire grondstofketens: biomassa en voedsel, kunststoffen, maakindustrie, bouw en consumptiegoederen. Deze agenda’s zijn januari 2018 opgeleverd. De uitvoering van deze agenda’s zal plaatsvinden via tien doorsnijdende thema’s.

Interessant voor Biobased Delta zijn de volgende acties:

  • Producentenverantwoordelijkheid waarbij producenten en importeurs mede verantwoordelijk zijn voor de kosten en effectiviteit van het afvalbeheer van de producten die zij op de markt brengen. Daarbij zal als eerste worden gekeken naar wegwerpproducten (wattentips, rietjes etc.), meubels (waaronder matrassen) en textiel.  Hier wordt vooral ook gekeken naar het terugdringen van éénmalig niet afbreekbaar plastic toepassingen. Dit biedt kansen voor biobased materialen.
  • Ontwikkelen stimulerende wet- en regelgeving.  Het kabinet nodigt het bedrijfsleven uit om naast formele regelgeving ook zelfsturing vorm te geven met normering en certificering.
  • Inzet op circulair design, o.a. safe-by-design (producten zonder schadelijke stoffen) en inzet van algemeen beschikbare grondstoffen (als een ondernemer biobased produceert dan ook gelijk proberen circulair te produceren).
  • Het stellen van een concrete ambitie om met circulair inkopen door overheden een besparing van 1 Mton CO2 te realiseren in 2021. Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) is een instrument om gewenste maatschappelijke ontwikkelingen te stimuleren via inkoop. Circulair inkopen is één van de belangrijke thema’s binnen MVI. Ruim 150 overheden ondertekenden het Manifest en circulair inkopen komt in veel actieplannen van deze overheden terug.
  • Onderzoeken welke aanvullende mechanismen de markt stimuleren om meer te investeren in producten en diensten met minder CO2 uitstoot en meer hergebruik.
  • Samen met ondernemers en banken financiering vinden voor circulaire businesscases en voor innovatie.
  • Het kabinet gaat de ontwikkeling van de circulaire economie monitoren, in aansluiting op de Europese monitoringsystematiek.
  • Een publiekscampagne en de volgende generatie opleiden door aandacht te besteden aan de circulaire economie in het onderwijs.
  • Het kabinet gaat internationaal inzetten op de circulaire economie waarbij Rotterdam de biobased mainport wordt voor Europa.
  • Het kabinet gaat een Versnellingshuis opzetten om (regionale) circulaire initiatieven en grote doorbraakprojecten te stimuleren en om belemmeringen weg te nemen waar MKB-bedrijven tegen aanlopen.

Situatie t.a.v. klimaat in de biobased delta regio

In Europa staat Nederland op plaats 7 van de 29 landen voor de totale uitstoot van broeikasgassen per EU land. Europa stootte in totaal bijna 4500 miljoen ton/jaar (mt/a) CO2 (equivalenten) uit en Nederland stootte ca. 200 mt/a uit (zie onderstaande grafiek). Van de tonnen CO2 in Nederland wordt ca. 50% uitgestoten in de Delta regio (Zuid-Holland, Zeeland en Noord-Brabant) samen, waarbij Zuid-Holland de grootste is (zie ook in onderstaande plaatje).

Schermafbeelding 2020-05-13 om 11.03.29

De verdeling van CO2 uitstoot over de 3 provincies is verschillend, zoals hiervoor aangehaald. Dit is ook zo ten aanzien van wat er binnen de 3 provincies wordt bijgedragen door de sectoren energie, Industrie en door het complex “Mobiliteit-Bouw-Huishouden-Agro&Food-Overig”. Zie hieronder een plaatje waar dit per provincie wordt onderverdeeld, inclusief de focus op hoe dit zou moeten gebeuren. Tevens oplossingsrichtingen en technische innovaties, waar wij vanuit Biobased Delta aan meewerken, zowel voor de Industriële agenda als de provinciale/gemeentelijke agenda.

Schermafbeelding 2020-05-13 om 11.03.33

 

Circulaire & biobased oplossingen zijn beiden nodig om het doel te bereiken

Zoals al eerder aangegeven moeten wij gezamenlijk binnen de Delta-regio ca. 40 mt/a CO2 gereduceerd hebben in 2030 en 95% in 2050. Om dit te bereiken, zijn alle circulaire plannen (zoals energie, hergebruik grondstoffen/bouwstenen) doorgerekend. Daarmee kan ca 75% worden bereikt van de doelstellingen. Er mist dan nog ca 10 mt/a in 2030 en ca. 20 mt/a in 2050. Dat moet dus door middel van biomassa oftewel via biobased oplossingen. (zie de afbeelding – new is het gedeelte dat biobased moet worden ingevuld).

Schermafbeelding 2020-05-13 om 11.03.37

 

De Circulaire Biobased Economie in de Delta regio kan gezien worden als een cirkel van activiteiten en projecten. Van Grondstof naar Bouwstenen naar Eindproducten en dan weer naar Grondstof (zie de afbeelding hieronder). Wij hebben als Circular Biobased Delta 8 routes gedefinieerd, waar wij samen met vele anderen binnen de regio aan projecten werken en die in 2030 de extra 10 mt/a CO2 reductie zou moeten opleveren. In de afbeelding hieronder staan aan de rechterkant de 7 gebieden, die door ons zijn gedefinieerd, waar via circulair biobased projecten die 10 mt/a CO2 besparing vandaan moeten komen. De verschillende routes komen ook weer terug in de cirkel links. Al met al een flinke gezamenlijke uitdaging voor ons allen.

Schermafbeelding 2020-05-13 om 11.03.41